Koruyucu yağ, işlenmiş metal parçaların depolama, ara stok ve sevkiyat sırasında paslanmasını önlemek için yüzeye uygulanan, ince ve geçici bir koruma filmidir. Pas önleyici yağ ya da korozyon koruyucu yağ olarak da bilinen bu ürünler, emek ve maliyetle üretilmiş bir parçanın müşteriye kusursuz ulaşmasını sağlar. Konya'daki metal işleme ve otomotiv yan sanayi firmalarına hizmet veren MAG Kimya, Alman Kluthe'nin Custox, Hakudren ve Pastelox ürün aileleriyle korozyon korumada tedarik ve teknik destek sunar.
Bu sayfada koruyucu yağ türlerini, su itici (dewatering) ürünlerin işlevini, ince film ile kalın film arasındaki farkı ve doğru ürünü seçerken sormanız gereken soruları bulacaksınız.
Koruyucu Yağ Nedir, Neden Gereklidir?
Çelik ve dökme demir, nem ve oksijenle temas ettiği anda korozyona başlar. Talaşlı imalattan yeni çıkmış, yıkanmış ya da ısıl işlem görmüş bir parçanın yüzeyi özellikle hassastır. Nemli bir depo, sabah-akşam sıcaklık farkı nedeniyle oluşan yoğuşma veya operatörün çıplak elle bıraktığı parmak izi, birkaç gün içinde görünür pas lekelerine yol açabilir.
Koruyucu yağ, metal yüzeyle çevre arasına bir bariyer koyar ve içerdiği korozyon inhibitörleriyle yüzeyi pasifleştirir. Koruma geçicidir; yani parça montaja, boyaya veya kaplamaya girmeden önce film gerektiğinde temizlenerek uzaklaştırılır. Bu nedenle iyi bir koruyucu yağ yalnızca korumakla kalmamalı, sonraki prosese uygun biçimde temizlenebilmelidir.
Korozyon koruması özellikle şu durumlarda kritik hale gelir:
- Talaşlı imalat ile montaj arasında parçaların günlerce veya haftalarca bekletildiği ara stoklar
- Isıtılmayan veya nem kontrolü olmayan depolar
- Kara ve deniz yoluyla, iklim değişen bölgelere yapılan sevkiyatlar
- Su bazlı yıkama veya su ile karışan soğutma sıvısıyla işleme sonrası ıslak kalan parçalar
Pas Önleyici Yağ Türleri
Korozyon koruyucu ürünler; film kalınlığı, film karakteri ve uygulama şekline göre farklı gruplara ayrılır. Doğru seçim, parçanın ne kadar süre, hangi ortamda ve hangi koşullarda bekleyeceğine bağlıdır.
| Ürün tipi | Film karakteri | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| Su itici (dewatering) koruyucular | İnce, yağlı veya hafif mumsu film; yüzeydeki suyu uzaklaştırır | Sulu yıkama ya da su bazlı işleme sonrası ıslak parçalar |
| Solvent bazlı ince film koruyucular | Solvent uçtuktan sonra kalan ince yağlı veya mumsu tabaka | Kısa ve orta süreli ara stok, kapalı depo |
| Yağ bazlı koruyucular | Kurumayan, yağlı ve kendini onarabilen film | Kapalı depolama, hassas yüzeyler, kolay temizlenmesi istenen parçalar |
| Mum esaslı ve termoplastik koruyucular | Daha kalın, kuru veya yarı kuru, dayanıklı film | Uzun süreli depolama, zorlu sevkiyat, dış ortama yakın koşullar |
Tablo genel bir sınıflandırmadır; ürünlerin koruma süreleri formülasyona, film kalınlığına ve ortam koşullarına göre değişir. Bu yüzden belirli bir süre vaat etmek yerine, parçanızın gerçek koşullarını esas alarak seçim yapmak gerekir.
Su İtici (Dewatering) Korozyon Koruyucular
Metal işlemede parçalar çoğu zaman su ile temas eder: emülsiyon tipi soğutma sıvısıyla işlenir, sulu endüstriyel temizleyicilerle yıkanır veya durulanır. Islak bir yüzeye doğrudan normal bir koruyucu yağ uygulamak, suyun film altında hapsolmasına ve pasın tam da korunması gereken yerde başlamasına neden olabilir.
Su itici koruyucular, yüzeydeki su damlacıklarının altına girerek onları metalden ayırır ve parçanın üzerinde ince bir koruma filmi bırakır. Ayrılan su, uygulama tankının dibinde toplanır ve düzenli olarak boşaltılır. Bu yöntem, ayrı bir kurutma adımına duyulan ihtiyacı azaltabilir ve özellikle seri üretim hatlarında süreci sadeleştirir.
Su itici ürün kullanırken dikkat edilecekler
- Tank dibinde biriken su ve kirli faz düzenli olarak alınmalıdır.
- Parçalar tanka çok fazla deterjan veya soğutma sıvısı kalıntısıyla girmemelidir; bu, su ayırma performansını düşürür.
- Uygulama sonrası parçaların süzülmesine ve filmin oturmasına izin verilmelidir.
İnce Film ve Kalın Film Koruma: Doğru Seçim Nasıl Yapılır?
Korozyon koruyucu yağ seçiminde en sık yapılan hata, "en kalın film en iyi korumadır" yaklaşımıdır. Kalın film daha uzun koruma sağlayabilir, ancak montajda kirlilik yaratabilir, ölçü kontrolünü zorlaştırabilir ve temizlenmesi daha fazla emek gerektirebilir. İnce film ise kolay temizlenir ve sonraki prosesleri daha az etkiler.
Seçim yaparken şu sorulara yanıt vermek işinizi kolaylaştırır:
- Parça ne kadar süre bekleyecek? Birkaç gün mü, birkaç ay mı?
- Nerede bekleyecek? Isıtılan kapalı bir depo mu, yarı açık bir saha mı, konteyner mi?
- Hangi malzeme? Çelik, dökme demir, galvanizli yüzey veya farklı metallerin birlikte bulunduğu montaj grupları mı?
- Sonraki proses ne? Montaj, boya, kaplama, kaynak veya doğrudan müşteriye sevkiyat mı?
- Film temizlenecek mi? Temizlenecekse hangi yöntemle?
- Nasıl uygulanacak? Daldırma, püskürtme, fırça veya otomatik hat mı?
Dökme demir parçalar gözenekli yapıları nedeniyle çelikten farklı davranabilir; galvanizli yüzeylerde ise beyaz pas olarak bilinen çinko korozyonuna karşı uygun bir ürün seçilmelidir. Bu ayrımlar, aynı tesiste birden fazla koruyucu ürüne ihtiyaç duyulmasının başlıca nedenidir.
Depolama ve Sevkiyatta Korozyon Koruması
Koruyucu yağın etkinliği yalnızca ürüne değil, uygulama ve paketleme disiplinine de bağlıdır. Doğru yağ, yanlış koşullarda beklenen performansı veremez.
- Temiz yüzey: Talaş, soğutma sıvısı kalıntısı ve parmak izi film altında kalırsa korozyon başlangıç noktası olur. Uygulama öncesi temizlik için Hakupur ve Cekasin endüstriyel temizleyiciler değerlendirilebilir.
- Eldivenle çalışma: Ter içindeki tuzlar, özellikle hassas parçalarda kısa sürede leke bırakır.
- Yoğuşmayı önleme: Soğuk parçaların sıcak ve nemli ortama alınması yüzeyde yoğuşma yapar; sevkiyat ve depolama sırasında ani sıcaklık geçişlerinden kaçının.
- Uygun ambalaj: Yağlanmış parçaları nem çeken ambalaj malzemeleriyle doğrudan temas ettirmemeye dikkat edin.
- Ara stok kontrolü: Bekleme süresi uzayan parçalarda filmi kontrol edin ve gerekirse yenileyin.
Talaşlı imalat sonrası kısa süreli ara korozyon koruması, kullanılan su ile karışan soğutma sıvısının özelliklerinden de etkilenir. Sıvının konsantrasyonu düşük tutulduğunda tezgahta ve parçada korozyon riski artar; bu nedenle koruyucu yağ ile soğutma sıvısı yönetimi birlikte düşünülmelidir.
Korozyon Koruyucu Yağın Performansı Nasıl Değerlendirilir?
Koruyucu yağların karşılaştırılmasında laboratuvar testleri yol gösterici bir referans sunar. En bilinen yöntemlerden biri, parçaların kontrollü bir tuz sisi ortamında bekletildiği ISO 9227 tuz püskürtme testidir. Yoğuşmalı nem kabininde yapılan testler ise depolama sırasında oluşan nem ve yoğuşma koşullarını taklit etmeye yöneliktir.
Bununla birlikte laboratuvar sonucu, sahadaki koruma süresinin birebir karşılığı değildir. Deponuzun nem düzeyi, sevkiyat rotası, ambalaj tipi ve uygulama kalitesi sonucu doğrudan etkiler. Bu nedenle yeni bir koruyucu yağa geçerken, gerçek parçalarınızla ve gerçek depolama koşullarınızda kontrollü bir deneme yapmanızı öneririz.
- Deneme parçalarını aynı hattan, aynı temizlik koşullarıyla hazırlayın.
- Yağlanmış ve referans parçaları aynı ortamda bekletin.
- Belirli aralıklarla yüzeyi kontrol edip fotoğraflayarak kayıt altına alın.
Custox, Hakudren ve Pastelox ile Korozyon Koruma
MAG Kimya, Chemische Werke Kluthe GmbH ürünlerinin tedarikçisi ve çözüm ortağı olarak Custox, Hakudren ve Pastelox korozyon koruyucu ürün ailelerini sunar. Bu ürün grubu dökme demir, çelik ve galvanizli yüzeyler için çözümler içerir ve su itici ile termoplastik seçenekleri kapsar.
Tedarik ettiğimiz Kluthe ürünleri DIN EN ISO 9001:2015, DIN EN ISO 14001:2015 ve IATF 16949:2016 sertifikalarına sahiptir. Özellikle otomotiv tedarik zincirinde çalışan firmalar için bu sertifikalar, ürün tedarikinde önemli bir güvence sağlar.
Uygulamanıza en uygun ürünü belirlemek için parçanın malzemesini, bekleme süresini, ortam koşullarını ve sonraki prosesi birlikte değerlendiriyoruz. Geçici koruma yerine fiziksel bir bariyer ihtiyacınız varsa ISOFLEX soyulabilir koruyucu kaplamalar da alternatif olarak incelenebilir. Tesis genelindeki yağ ve kimyasal planlamanız için endüstriyel madeni yağ sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Parçalarınızın malzemesini, bekleme ve sevkiyat koşullarını bize iletin; uygun koruyucu yağ seçeneği, numune ve teknik öneri için iletişim sayfamızdan bizimle görüşün.
