Konya'daki talaşlı imalat atölyelerinde bor yağı, tezgah tankına su ile karıştırılarak konan beyaz ya da yarı saydam soğutma sıvısının yaygın adıdır. Torna, freze ve CNC işleme merkezlerinde takımı soğutan, talaşı uzaklaştıran ve iş parçasını paslanmaya karşı koruyan bu sıvı, doğru seçilip doğru yönetildiğinde hem takım maliyetini hem de duruş sürelerini doğrudan etkiler. MAG Kimya olarak Konya'da Alman Kluthe firmasının Hakuform ve Hakufluid metal işleme sıvılarını tedarik ediyor, bor yağı adıyla aranan ürünlerin seçimi, karışım oranı ve bakımı konusunda teknik destek veriyoruz.
Bu sayfada bor yağının ne olduğunu, borlu ve borsuz ürünler arasındaki farkı, karışım oranının nasıl ayarlanacağını ve tank ömrünü uzatmak için nelere dikkat etmeniz gerektiğini bulacaksınız. Soğutma sıvısı türlerini daha ayrıntılı incelemek isterseniz soğutma sıvısı sayfamıza da göz atabilirsiniz.
Bor Yağı Nedir?
Bor yağı, teknik literatürde su ile karışabilen metal işleme sıvısı ya da su bazlı soğutma sıvısı olarak geçen ürün grubunun sanayideki halk dilindeki adıdır. Konsantre hâlde yağ, emülgatör, korozyon önleyici, biyolojik kararlılık katkıları ve yağlayıcı katkılar içerir. Tezgahta ise suyla seyreltilmiş, büyük bölümü sudan oluşan bir karışım olarak kullanılır.
İsim, geçmişte bu sıvılarda korozyon önleyici ve pH tamponlayıcı olarak yaygın biçimde bor bileşiklerinin kullanılmasından gelir. Bugün piyasadaki ürünlerin önemli bir kısmı bor içermese de atölyelerde "bor yağı" adı yerleşmiş durumdadır. Yani bor yağı istediğinizde aslında aradığınız şey, tezgahınıza ve malzemenize uygun, suyla karışan bir soğutma sıvısıdır.
Bor yağının tezgahtaki görevleri
- Soğutma: Kesme bölgesindeki ısıyı uzaklaştırarak takım ömrünü korur ve iş parçasının ölçü kararlılığını destekler.
- Yağlama: Takım ile talaş arasındaki sürtünmeyi azaltır, yüzey kalitesini iyileştirir.
- Talaş tahliyesi: Talaşı kesme bölgesinden ve tezgah gövdesinden uzaklaştırır.
- Korozyon koruması: İşlenen parçayı ve tezgah yüzeylerini işlem sonrası kısa süreli pas oluşumuna karşı korur.
Borlu ve Borsuz Bor Yağı Farkı
Bor bileşikleri uzun yıllar boyunca emülsiyonların pH değerini dengede tutmak ve bakteri gelişimini sınırlamak için tercih edildi. Ancak borik asit ve bazı boratlar, Avrupa Birliği'nin kimyasallar mevzuatı kapsamında üreme sağlığına zarar verebilecek maddeler arasında sınıflandırıldı. Bu nedenle özellikle Avrupa pazarına çalışan, otomotiv tedarik zincirinde yer alan ya da iş sağlığı denetimlerine önem veren işletmeler borsuz ürünlere yöneliyor.
Borsuz bor yağları, bor bileşiklerinin yerine farklı tampon ve korozyon önleyici sistemler kullanır. İyi formüle edilmiş borsuz bir ürün, doğru konsantrasyonda kullanıldığında korozyon koruması ve tank kararlılığı bakımından borlu ürünlerle karşılaştırılabilir bir performans hedefler. Kluthe'nin Hakuform serisinde borsuz seçenekler bulunur; hangi ürünün sizin malzeme ve su koşullarınıza uygun olduğunu birlikte belirleyebiliriz.
| Kriter | Borlu bor yağı | Borsuz bor yağı |
|---|---|---|
| Tamponlama ve korozyon önleme | Bor bileşikleri ile sağlanır | Alternatif amin ve katkı sistemleriyle sağlanır |
| Mevzuat ve iş sağlığı | Bor bileşikleri için sınıflandırma ve etiketleme yükümlülükleri dikkate alınmalıdır | Bu sınıflandırmanın getirdiği kısıtlamalar söz konusu olmaz |
| Otomotiv ve ihracat müşterileri | Bazı müşteri şartnamelerinde kabul görmeyebilir | Müşteri şartnamelerine uyum açısından daha esnek bir seçenektir |
| Bakım gereksinimi | Düzenli konsantrasyon ve pH takibi | Düzenli konsantrasyon ve pH takibi |
Tabloda da görüldüğü gibi bakım ihtiyacı iki grupta da aynıdır. Borsuz ürüne geçmek tank yönetimini ortadan kaldırmaz; ancak mevzuat ve müşteri gereksinimleri açısından işletmenizi daha güvenli bir konuma taşır.
Bor Yağı Çeşitleri: Emülsiyon, Yarı Sentetik ve Sentetik
Bor yağı tek bir ürün değil, içerdiği yağ oranına göre ayrılan bir ürün ailesidir. Konsantredeki mineral yağ oranı arttıkça karışım daha beyaz ve opak görünür, yağlama kabiliyeti artar. Yağ oranı azaldıkça karışım yarı saydam ya da tamamen şeffaf hâle gelir, soğutma ve temizlik özellikleri öne çıkar.
- Emülsiyon tipi (klasik bor yağı): Süt beyazı görünümdedir. Ağır talaş kaldırma, tornalama ve frezelemede güçlü yağlama sağlar.
- Yarı sentetik: Daha küçük yağ damlacıklarıyla yarı saydam bir karışım oluşturur. Yağlama ile soğutma arasında dengeli bir seçenektir ve CNC işleme merkezlerinde sık tercih edilir.
- Sentetik: Mineral yağ içermez veya çok az içerir, şeffaf bir çözelti oluşturur. Taşlama gibi yüksek soğutma ve temiz görüş gerektiren uygulamalarda öne çıkar.
Hangi tipin size uygun olduğu; işlediğiniz malzemeye (çelik, dökme demir, alüminyum, bakır alaşımları), operasyona ve tezgahınızın filtrasyon sistemine bağlıdır. Operasyon bazında seçim için kesme sıvısı sayfamızdaki karşılaştırmalar yol gösterici olacaktır.
Bor Yağı Karışım Oranı Nasıl Ayarlanır?
Bor yağında en sık yapılan hata, karışım oranının göz kararı belirlenmesidir. Su ile karışan soğutma sıvılarında tipik kullanım konsantrasyonu operasyona göre yaklaşık yüzde 3 ile yüzde 10 arasında değişir. Hafif işlemlerde ve taşlamada alt sınıra, ağır talaş kaldırma, delme ve diş açma gibi zorlu işlemlerde üst sınıra yakın değerler tercih edilir. Kesin aralık için her zaman ürünün teknik veri föyü esas alınmalıdır.
Doğru karıştırma sırası
- Temiz bir karıştırma kabına önce suyu koyun.
- Konsantreyi suyun üzerine, karıştırarak yavaşça ekleyin. Suyu konsantrenin üzerine dökmek kararsız bir emülsiyon oluşmasına yol açabilir.
- Mümkünse oransal dozaj cihazı kullanın; bu, her ilavede aynı konsantrasyonu elde etmenizi sağlar.
- Tanka eksilen sıvıyı tamamlarken saf su değil, düşük konsantrasyonlu hazır karışım ekleyin.
Konsantrasyon ölçümü
Tank içindeki gerçek konsantrasyon, el tipi bir refraktometre ile ölçülür. Refraktometrede okunan Brix değeri, ürünün teknik veri föyünde verilen refraktometre faktörü ile çarpılarak yüzde konsantrasyon bulunur. Haftada en az bir kez, yoğun kullanımda ise daha sık ölçüm yapılması önerilir.
Konsantrasyon çok düşük kalırsa korozyon, bakteri gelişimi ve takım aşınması artar. Çok yüksek olursa köpük, cilt tahrişi, yapışkan kalıntı ve gereksiz ürün tüketimi ortaya çıkar. Doğru oran, hem performansın hem de maliyetin anahtarıdır.
Bor Yağı Bakımı ve Tank Ömrü
İyi bir ürün bile bakımsız bir tankta kısa sürede bozulur. Koku, köpük, renk değişimi ve parçalarda pas lekeleri genellikle tank yönetimindeki bir aksaklığın işaretidir. Aşağıdaki kontroller bor yağınızın ömrünü belirgin şekilde uzatır.
- pH takibi: pH değerinin düşmesi bakteriyel bozulmanın erken habercisidir. Ölçümleri üreticinin önerdiği aralıkla karşılaştırın ve kayıt altına alın.
- Yabancı yağ kontrolü: Kızak ve hidrolik yağı sızıntıları tank yüzeyinde birikerek bakterilere ortam hazırlar. Yüzeydeki yağı yağ sıyırıcı ile düzenli olarak alın; sızıntı kaynağını ve kızak yağı seçiminizi de gözden geçirin.
- Su kalitesi: Çok sert su emülsiyon kararlılığını bozabilir ve kalıntı oluşturabilir. Su sertliğinin bilinmesi doğru ürün seçimi için önemlidir.
- Talaş ve çamur temizliği: Tank dibinde biriken ince talaş ve çamur, bakteriler için yaşam alanı oluşturur.
- Sirkülasyon: Hafta sonu gibi uzun duruşlarda sıvının hareketsiz kalması kötü koku oluşumunu hızlandırır.
Tank tamamen değiştirilecekse, eski sıvıyı boşaltmak yeterli değildir. Sistemin uygun bir temizleyiciyle yıkanması, yeni sıvının ömrünü doğrudan etkiler. Bu aşamada Kluthe'nin Hakupur ve Cekasin endüstriyel temizleyicileri hakkında bilgi alabilirsiniz.
Hakuform ile Borsuz Alternatifler
Kluthe'nin Hakuform ve Hakufluid serisi; emülsiyon, yarı sentetik ve sentetik su ile karışabilen soğutma sıvılarını ve suya karışmayan saf kesme yağlarını kapsar. Bu geniş yelpaze sayesinde mevcut bor yağınızın yerine geçebilecek, malzeme ve operasyonunuza uygun bir ürün bulmak mümkündür.
Suya karışmayan bir çözüm arayan işletmeler için HAKUFORM S de değerlendirilebilir. Atık yağdan elde edilen Hybase baz yağı ile üretilen bu ürün aromatik içermez, düşük buharlaşma ve düşük yağ sisi sunar, köpürmez. Üretici verilerine göre mineral yağ bazlı ürünlere kıyasla yüzde 75 CO2 tasarrufu sağlar.
Ürün değişimine karar vermeden önce mevcut tezgah parkınızı, işlediğiniz malzemeleri, su sertliğinizi ve yaşadığınız sorunları birlikte değerlendirmenizi öneririz. Böylece geçiş sürecinde sürprizlerle karşılaşmazsınız.
Konya'da Bor Yağı Tedariki
Konya; makine imalatı, otomotiv yan sanayi, döküm ve tarım makineleri üretimiyle Türkiye'nin önemli sanayi merkezlerinden biridir. Bu yoğun üretim ortamında bor yağı tedarikinde süreklilik ve teknik destek en az ürün kalitesi kadar önemlidir. MAG Kimya, Karatay'daki Atiker 1. Sanayi Sitesi'ndeki merkezinden Konya'daki işletmelere ve hizmet verdiği diğer illere ulaşır.
Kökeni 1924'e uzanan Duraner ailesinin Kluthe ile süregelen iş birliğinin devamı olan MAG Kimya, 2019'dan bu yana Konya'da faaliyet gösterir ve bugün 13 ilde hizmet verir. Tedarik ettiğimiz Kluthe ürünleri DIN EN ISO 9001:2015, DIN EN ISO 14001:2015 ve IATF 16949:2016 sertifikalarına sahip üretimden gelir.
Bor yağı ihtiyacınız için ürün, ambalaj ve kullanım koşullarınıza uygun teklif almak, numune talep etmek ya da tank sorunlarınız için teknik görüş istemek üzere iletişim sayfamızdan bize ulaşabilir veya +90 332 503 02 00 numaralı telefondan ekibimizi arayabilirsiniz.
